Trở lại sông Thị Vải: Cua, cá lèo tèo – thả tôm, tôm chết!

Trong khi đó GS. TSKH Lê Huy Bá, Viện Khoa học công nghệ và quản lý môi trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, khẳng định: “Nếu tất cả các công ty bên sông Thị Vải không còn xả nước thải hoặc có xả phải là nước đạt loại A thì ít nhất 5-7 năm, thậm chí 10 năm sau dòng nước trên sông mới trở lại xanh trong. Còn nếu muốn hết ô nhiễm chúng ta phải nạo vét toàn bộ lớp bùn lắng ô nhiễm trước đây dưới đáy sông…”.

Nước xả Vedan vẫn ô nhiễm

Thanh tra làm không xuể

Khi nghe nói đến việc nước ô nhiễm vẫn đổ ra sông Thị Vải, ông Lê Văn Đức – phó chánh thanh tra Sở TN-MT tỉnh Đồng Nai – khẳng định: “Đồng Nai đang quyết tâm xử lý các doanh nghiệp vi phạm quy định về môi trường. Tuy nhiên để xử lý các doanh nghiệp cố tình vi phạm không phải dễ.

Theo quy định hiện nay, nếu thanh tra định kỳ thì phải lên kế hoạch và báo trước cho doanh nghiệp ít nhất một tuần. Còn nếu muốn thanh tra đột xuất theo khiếu nại, tố cáo phải ra quyết định thành lập đoàn. Trong khi đó, thanh tra viên của thanh tra sở hiện nay chỉ có hai người nên không thể làm xuể với cả ngàn doanh nghiệp đóng trên địa bàn được…”.

Nhận xét về việc xuất hiện cua, cá trên sông Thị Vải, GS.TSKH Lê Huy Bá nói: “Chúng ta không thể thấy xuất hiện một ít tôm, cua, cá mà cho rằng sông Thị Vải hồi sinh. Nên nhớ cua và một số loài cá có thể chịu đựng mức độ nước ô nhiễm nhất định. Nên việc cua, cá, tôm xuất hiện trên sông Thị Vải trong thời gian qua chỉ là một dấu hiệu cho thấy mức độ ô nhiễm nước sông được cải thiện ít nhiều”. Và ông quả quyết: “Muốn đánh giá đúng mức độ trong xanh hoặc ô nhiễm trên sông Thị Vải phải dựa vào các kết quả quan trắc, phân tích của những cơ quan chức năng về dòng sông này”.

Ông Lê Văn Bình – phó giám đốc Trung tâm Quan trắc và kỹ thuật môi trường – cho biết kết quả quan trắc tháng 2-2009 cho thấy mức độ ô nhiễm nguồn nước trên sông Thị Vải đang có chiều hướng giảm dần. Thế nhưng để nói sông Thị Vải đã hồi sinh thì hoàn toàn chưa đủ cơ sở khẳng định. Theo kết quả quan trắc mới nhất, nước một số nơi trên sông vẫn ô nhiễm, còn đe dọa đến đời sống và sản xuất của người dân trong vùng.

Trong khi đi thực tế trên sông Thị Vải (ngày 22-3) chúng tôi cũng nhận được phản ảnh của rất nhiều người dân về việc các nhà máy vẫn thải nước ô nhiễm ra sông. Bà Trần Thị Em (ấp 1A, xã Phước Thái, huyện Long Thành) có đùng nuôi tôm cách Nhà máy Vedan khoảng 1km nói: “Không biết Vedan hay nhà máy nào xả mà mấy hôm nay nước sông Thị Vải lờ đờ đổi màu như nước trà đặc. Gặp dòng nước ấy có bủa lưới cả ngày cũng không bắt được con cá nào. Chèo xuồng qua đó là chúng tôi thấy mùi hôi bốc lên nồng nặc. Cái mùi này rất quen, chúng tôi đã sống đây mấy chục năm nay nên rành lắm”.

Cảm nhận của bà Em quả không sai. Theo báo cáo ngày 18-3 của Sở TN-MT tỉnh Đồng Nai, nước Vedan thải ra sông Thị Vải vẫn có nhiều chỉ số ô nhiễm vượt mức cho phép. Cụ thể tại cửa xả số 1, lấy mẫu nước phân tích đã cho kết quả hàm lượng nhu cầu oxy hóa học (COD) vượt tiêu chuẩn cho phép 2,4-3,2 lần (năm 2008 vượt mức 1,5-8,6 lần). Còn riêng coliform vượt 1,3 lần mức độ cho phép. Tại cửa xả số 2, các cán bộ quan trắc lấy sáu mẫu, sau khi phân tích thì năm mẫu có chỉ số COD vượt tiêu chuẩn cho phép 1,8-3 lần; coliform vượt mức cho phép 1,9-4,6 lần.

Điều đáng nói ngay lượng nước đã qua hệ thống xử lý của Nhà máy Vedan rồi nhưng vẫn cho các thông số vượt quy chuẩn, tiêu chuẩn VN về môi trường. Các cán bộ quan trắc lấy bảy mẫu nước đã qua hai hệ thống xử lý hiếm khí của Vedan đem đi kiểm tra và cho kết quả: ba mẫu có chỉ số COD vượt tiêu chuẩn cho phép đến 1,9 lần (hàm lượng tiêu chuẩn cho phép là 80mg/l) và một mẫu cho chỉ số clo dư vượt tới 3,1 lần (hàm lượng tiêu chuẩn cho phép là 6mg/l). Tương tự, tại vị trí xử lý sau khi nước qua 20 hồ sinh học, các cán bộ cũng lấy bảy mẫu phân tích và hai mẫu cho kết quả có bốn chỉ số vượt chuẩn cho phép như: độ màu vượt 1,1 lần, COD vượt 2,8 lần, chất rắn lơ lửng (TSS) vượt 1,1 lần và Fe tổng vượt đến 3,6 lần.

Cống Lò Rèn nước đen thui

GS.TS Lê Huy Bá cho rằng nếu các công ty không còn xả nước thải thì ít nhất 5-7 năm, thậm chí 10 năm nữa, sông Thị Vải mới trở lại trong xanh…

Ông Lê Văn Bình cho rằng vấn đề quan trọng hiện nay là phải kiểm soát được dòng xả thải những khu vực trọng điểm như các khu công nghiệp, công ty, nhà máy… “Nếu kiểm soát không tốt thì sông Thị Vải dễ trở lại tình trạng ô nhiễm như ban đầu” – ông Bình cảnh báo. Trong những ngày đi trên sông Thị Vải chúng tôi cũng đã phát hiện một số cống xả nước thải của các nhà máy, công ty trong các khu công nghiệp đang góp phần làm ô nhiễm dòng sông.

Khi tàu của chúng tôi vào đến rạch Cây Vạn (thuộc ấp 3, xã Long Thọ, huyện Nhơn Trạch) thì mùi hôi từ dưới mặt nước bốc lên nồng nặc, kéo theo sau tàu là khoảng nước đen ngòm, ngầu bọt. Một dòng nước đen đậm đặc kéo dài hàng cây số. Tiến sâu vào hơn chút nữa chúng tôi gặp ngư dân Võ Văn Em đi bắt cua về. Anh Em “tố”: “Mấy chú muốn quay phim chụp ảnh ô nhiễm thì vào ngay cống Lò Rèn. Ô nhiễm kinh khủng lắm. Nước trong Khu công nghiệp Nhơn Trạch xả ra đen thui đã hai năm nay rồi. Chúng tôi có báo chính quyền địa phương nhưng chưa thấy xử lý gì”.

Đến gần cống Lò Rèn, chúng tôi định cho tàu chạy đến ngay miệng cống nhưng nước kiệt nên đành lò dò xuống chiếc xuồng ba lá của anh Võ Văn Em và nhờ chở vào tận miệng cống. Mỗi khi mái chèo khỏa nước là váng bọt và mùi hôi lại nổi lên. Vừa chèo anh Em vừa than: “Ô nhiễm như vầy không còn con gì có thể sống được nữa”. Khi vào đến miệng cống, cảnh tượng ô nhiễm còn hãi hùng hơn. Nước thải từ trong ống cống chảy ra lợn cợn đen như nước ống điếu thuốc lào hút lâu ngày mới đổ.

Thấy chúng tôi, chị Nguyễn Thị Tư, nhà cách ống cống Lò Rèn khoảng 30m, bức xúc: “Nước đen, hôi thối và muỗi dữ lắm. Chính cái cống này cũng làm ô nhiễm nước giếng của người dân. Nhà tôi đóng cửa cả ngày nhưng cũng không ngăn được mùi hôi từ cống xộc vào. Tôi mắc bệnh đau đầu, viêm xoang luôn”. Chị Tư cũng cho biết thêm nguồn nước ô nhiễm từ cống Lò Rèn sẽ đổ xuống rạch Cây Vạn rồi ra rạch Bà Ký, sau đó lan ra vàm Mặt Trời và hòa vào dòng sông Thị Vải, góp phần làm ô nhiễm lại dòng sông.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: